Η κρίση, όργανο χειραγώγησης και επιβολής

Η οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008 «σκέπασε» μ’ ένα σκοτεινό πέπλο κάθε συζήτηση για τις δυνατότητες χειραφέτησης των ανθρώπων και τα πραγματικά δεδομένα για μια τέτοια προοπτική.

Την ίδια στιγμή που η κοινωνικά αναγκαία ποσότητα εργασίας έχει μειωθεί όσο ποτέ άλλοτε στην ιστορία, προσφέροντας νέα πεδία ελευθερίας και αυτοπροσδιορισμού του ατόμου έξω από τον χώρο της αλλοτριωμένης εργασίας, η κρίση αναδιανέμει όχι αυτή τη δυνατότητα ελευθερίας, αλλά τη μιζέρια της ανέχειας.

Οι μοναδικές επιλογές που παρουσιάζονται είναι η μείωση του ελεύθερου χρόνου και η αύξηση των ωρών εργασίας (για να διατηρήσουν οι εργαζόμενοι τη θέση απασχόλησης που έχουν), είτε μια θέση μερικής απασχόλησης (πάντα κακοπληρωμένη), είτε, τέλος, η ανεργία «πλήρους απασχόλησης».

Οι αλλαγές που έχουν γίνει στο τεχνολογικό και πολιτιστικό πεδίο και οι οποίες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν απελευθερωτικά υποτάσσονται πλήρως στον βασικό στόχο του αρπακτικού καπιταλισμού, στην εκρηκτική αύξηση των κερδών εδώ και τώρα.

Ετσι, η οικονομική κρίση συνιστά όχι μόνο αποτέλεσμα των αντιφάσεων του συστήματος, αλλά και εργαλείο για τη διαχείρισή τους εις βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Το σύνθημα «λιγότερη δουλειά, δουλειά για όλους», το οποίο γεννήθηκε τις δεκαετίες της πλήρους απασχόλησης, έχει σχεδόν ξεχαστεί, ακόμα και από το ίδιο το εργατικό κίνημα, το οποίο, χτυπημένο από τη μαζική ανεργία και την κρίση, έχει βρεθεί στη γωνία ξεδοντιασμένο, αμήχανο και χωρίς νέες ιδέες.

Σ’ αυτή την έλλειψη ιδεών, προτάσεων και αναλύσεων είχαν και έχουν μερίδιο ευθύνης τόσο τα αριστερά όσο και τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, τα πρώτα εκ των οποίων βολεύτηκαν στον ρόλο της αντιπολίτευσης, ενώ τα δεύτερα στον ρόλο της διαχείρισης και της ενσωμάτωσης.

Η πνευματική οκνηρία, ο ακτιβισμός, ο λεγκαλισμός, ο εμμονικός ευρωπαϊσμός, ο καταγγελτισμός, η εχθρότητα προς τη θεωρία και τους φορείς της, ο γραφειοκρατισμός, η σταλινική κληρονομιά και ο φόβος του αυθόρμητου και ανεξέλεγκτου των μαζών έπαιξαν τον δικό τους ρόλο στον εκφυλισμό αυτών των κομμάτων και στην έκπτωσή τους σε διαχειριστές της (καπιταλιστικής) πραγματικότητας και σε ξενιστές των αστικών ιδεών μέσα στην Αριστερά.

Πολλά από τα σημερινά πολιτικά και ιδεολογικά αδιέξοδα έχουν την πηγή τους σ’ αυτές τις καταστατικές αμαρτίες και ανεπάρκειες, οι οποίες έχουν, φυσικά, με τη σειρά τους τη δική τους ιστορική και κοινωνιολογική ερμηνεία, που δεν είναι του παρόντος.

Η Αριστερά, για να προσφέρει στην κοινωνία, πρέπει πάνω απ’ όλα να έρθει σε ρήξη με τις δικές της ιστορικές παθογένειες και να εγκαταλείψει άμεσα τη λογική των «έκτακτων συνθηκών».

Η επίκληση αυτού του παράγοντα λειτουργούσε πάντα (και για την Αριστερά) σαν άλλοθι για τον εξοβελισμό της πολιτικής συζήτησης στο μακρινό μέλλον και για τη συγκάλυψη των υπαρκτών πολιτικών διαφορών στο όνομα της «ανάγκης για ενότητα εν ώρα μάχης».

Η κυβέρνηση και η διαχείριση της πολιτικής (και όχι κατ’ ανάγκη της οικονομικής) εξουσίας δεν αποτελεί υπέρτερο αγαθό σε σχέση με την υπεράσπιση της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Για να γίνει εφικτό το τελευταίο, απαιτούνται πολιτικό σχέδιο, ιδέες, στελέχη, συμμαχίες και, τελικά, όραμα για το πού ακριβώς θέλουμε να πάμε και με ποιο όχημα.

FacebookTwitterGoogle+PinterestWordPressBlogger PostPrint